«

»

Apr 10 2019

Εκπαιδευτική επίσκεψη στη Λέσβο

Αξιοποιώντας τη συμμετοχή του σχολείου μας στο δίκτυο συνεργαζόμενων σχολείων ASPnet της UNESCO, πραγματοποιήσαμε με μαθητές της Γ΄ Γυμνασίου εκπαιδευτική επίσκεψη στη Λέσβο από 28-31 Μαρτίου 2019.Στο πλαίσιο των περιβαλλοντικών προγραμμάτων «Γεωολογικά Μνημεία και Μνημεία της Φύσης-Γεωτεχνικά Πάρκα και Πολιτισμική Κληρονομιά»(1) και «Το περιβάλλον ως πεδίο συνάντησης των πολιτισμών»(2),που εκπονήθηκαν στο σχολείο μας κατά την τρέχουσα σχολική χρονιά, επιλέξαμε να επισκεφτούμε το όμορφο αυτό νησί,που εντάχθηκε ολόκληρο στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO.
ΜΕΡΑ 1Η:
Σύμφωνα με το πρόγραμμα,μετά την άφιξή μας στο λιμάνι της Μυτιλήνης,εκπαιδευτικοί και μαθητές επισκεφτήκαμε το Πανεπιστήμιο Αιγαίου,όπου ξεναγηθήκαμε στους χώρους του και ενημερωθήκαμε για τα διάφορα τμήματα και τα αντίστοιχα προγράμματα σπουδών.Στο εργαστήριο Χαρτογραφίας είχαμε την τιμή και τη χαρά να μυηθούμε στη διαδικασία εκπόνησης χαρτών, από τον πρόεδρο του Τμήματος Γεωγραφίας Δρ.Σουλακέλλη Νικόλαο,ο οποίος, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των μαθητών μας εξήγησε, με τρόπο απλό, άμεσο και κατανοητό, όλες τις σύγχρονες μεθόδους που ακολουθούνται γι’ αυτό το σκοπό,όπως η χαρτογράφηση με τη βοήθεια drone.Παρακολουθήσαμε, επίσης, επίδειξη πτήσης ενός από τα σύγχρονα drones,που βρίσκονται στην υπηρεσία του τμήματος και που οι μαθητές μας είχαν την ευκαιρία να χειριστούν.Η εποικοδομητική μας επίσκεψη στο Πανεπιστήμιο ολοκληρώθηκε με το εργαστήριο του Τμήματος Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας,όπου οι μαθητές μας ενημερώθηκαν αναλυτικά για το αντικείμενο σπουδών του τμήματος,κάτι που ανατροφοδότησε το ενδιαφέρον τους για τις νέες τεχνολογίες και το μεγάλο φάσμα εφαρμογών τους στο χώρο του πολιτισμού.Φεύγοντας με τις καλύτερες εντυπώσεις από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου,επισκεφτήκαμε στο κέντρο της πόλης το Γενικό Πειραματικό Λύκειο Μυτιλήνης,όπου o κ.Καλαμάτας Αθανάσιος μας ξενάγησε στην ιστορική βιβλιοθήκη του σχολείου,που περιλαμβάνει  χειρόγραφα από τον 9ο έως τον 17ο μ.Χ.αιώνα καθώς και χιλιάδες σπάνια έντυπα βιβλία.


ΜΕΡΑ 2Η :
Κατά τη δεύτερη ημέρα της επίσκεψής μας στο νησί, μετά από το σύντομο αλλά ζεστό καλωσόρισμα από τον εκτελεστικό γραμματέα Περιφέρειας Β.Αιγαίου κ.Καμπούρη Γεώργιο και τη σύμβουλο τουρισμού κα.Σαραντινού Αγγελική στο κτίριο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου,αναχωρήσαμε για τον Μόλυβο ή Μήθυμνα, έναν παραδοσιακό γραφικό οικισμό της Λέσβου,βορειοδυτικά της Μυτιλήνης.Πρώτη μας στάση, στη διάρκεια της όμορφης διαδρομής μας, ήταν στην Ιερά Μονή Αγίου Ραφαήλ, Αγίου Νικολάου και Αγίας Ειρήνης στις Καρυές και στη συνέχεια στον Μανταμάδο,όπου επισκεφτήκαμε την Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών για να προσκυνήσουμε τη θαυματουργή εικόνα του Ταξιάρχη Μιχαήλ,προστάτη του νησιού.Συνεχίζοντας τη διαδρομή μας,συναντήσαμε τον παραδοσιακό οικισμό της Συκαμιάς,τόπο γέννησης του Στρατή Μυριβήλη και το όμορφο γραφικό ψαροχώρι της Σκάλας με το ξωκλήσι της Παναγιάς της Γοργόνας. Οι κάτοικοι του μικρού αυτού χωριού είδαν χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες να φτάνουν στις ακτές τους τα τελευταία χρόνια(από το 2015).Για τη βοήθεια που πρόσφεραν σε όλους αυτούς τους ανθρώπους είχαν προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης.
Και επιτέλους φτάσαμε στον πανέμορφο Μόλυβο,έναν από τους ομορφότερους παραδοσιακούς και διατηρητέους οικισμούς όχι μόνο της Λέσβου αλλά και ολόκληρου του Αιγαίου. Περιηγηθήκαμε στα στενά ανηφορικά σοκάκια του με τα αρχοντικά σπίτια,θαυμάσαμε τη μοναδική θέα προς το Αιγαίο από το βυζαντινό κάστρο , που δεσπόζει στο λόφο,γευτήκαμε τοπικά εδέσματα και φύγαμε γεμάτοι εικόνες και συναισθήματα.Στο δρόμο της επιστροφής περάσαμε από τον παραθαλάσσιο οικισμό της Πέτρας με τον χαρακτηριστικό υπερυψωμένο τεράστιο βράχο, από τον οποίο πήρε το όνομά του και τη μεγάλη του παραλία. Σύμφωνα με τη μυθική παράδοση αποτέλεσε το αγκυροβόλι του Aχιλλέα στον Tρωικό Πόλεμο. Δυστυχώς λόγω έλλειψης χρόνου δεν μπορέσαμε να σταματήσουμε· θαυμάσαμε, λοιπόν, από μακριά τον μεταβυζαντινό ναό της Παναγίας της Γλυκοφιλούσας,που καταλαμβάνει την κορυφή του βράχου της Πέτρας, ύψους 40 περίπου μέτρων και είναι ένα από τα πλέον σημαντικά προσκυνήματα ολόκληρης της Λέσβου. Το αίσθημα βαθιάς θρησκευτικής συγκίνησης και η υπέροχη θέα είναι τα ανεκτίμητα δώρα που προσφέρει η Παναγία στους πολυπληθείς επισκέπτες, οι οποίοι ανεβαίνουν 114 σκαλιά, λαξευμένα στην πέτρα. Το εσωτερικό του κοσμούν αξιόλογες εικόνες, ξυλόγλυπτο τέμπλο και επισκοπικός θρόνος, καθώς και πολύτιμα σκεύη και αναθήματα. Η Παναγία η Γλυκοφιλούσα πανηγυρίζει τον Δεκαπενταύγουστο, ενώ προσελκύει έναν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό πιστών κατά την ακολουθία της Μεγάλης Παρασκευής και τη μετέπειτα περιφορά του Επιταφίου.


ΜΕΡΑ 3Η :
Το πρωινό της τρίτης ημέρας της διαμονής μας στη Λέσβο αναχωρήσαμε,σύμφωνα με το πρόγραμμά μας για τον Κόλπο Καλλονής, στα νοτιοδυτικά παράλια,τον μεγαλύτερο από τους δύο κόλπους του νησιού.Σταματήσαμε φυσικά στον υγροβιότοπο των αλυκών του κόλπου,που αποτελεί τον μεγαλύτερο και σημαντικότερο σταθμό ανεφοδιασμού και διαχείμασης για πολλά παρυδάτια και υδρόβια πουλιά στο μεταναστευτικό πέρασμα του ανατολικού Αιγαίου.Θεωρείται επίσης ένας από τους σημαντικότερους υδροβιότοπους της Ευρώπης και ένα από τα πιο αξιόλογα παραδείγματα ανάπτυξης του οικοτουρισμού στη χώρα μας. Εκεί, η περιβαλλοντολόγος κα Ελένη Γαληνού, μοιράστηκε μαζί μας σημαντικές πληροφορίες για τα υδρόβια πουλιά, που έχουν καταγραφεί στις αλυκές.Πρόθυμη να απαντήσει σε όλες μας τις απορίες,μας καθήλωσε με την ευγένεια,τις γνώσεις,την αγάπη για το αντικείμενό της και την αμεσότητα του λόγου της.Μας έδωσε επίσης τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε με τηλεσκόπιο και κυάλια και να θαυμάσουμε τα πανέμορφα ροζ φλαμίνγκο,τους μαυροπελαργούς,τα διάφορα αρπακτικά,τους ερωδιούς,τις καστανόπαπιες και τα γλαρόνια. Ενθουσιασμένοι από την πρωτόγνωρη εμπειρία και μαγεμένοι από τη φυσική ομορφιά και τη γαλήνη του τοπίου,συνεχίσαμε το δρόμο μας με επόμενο σταθμό τη Μονή Λειμώνος.
Η Ιερά Μονή Λειμώνος έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη θρησκευτική,εκπαιδευτική και πνευματική ιστορία της Λέσβου.Ξεναγηθήκαμε στους χώρους του μοναστηριού, χωρισμένοι αρχικά σε δύο ομάδες -άνδρες,γυναίκες-,αφού το καθολικό και ο γύρω αύλειος χώρος είναι άβατα για τις γυναίκες,με εξαίρεση το Πανηγύρι του Αγίου Ιγνατίου-ιδρυτή της Μονής- στις 14 Οκτωβρίου,οπότε και επιτρέπεται η είσοδός τους στην αυλή του καθολικού.Οι πιο τυχεροί θαύμασαν τις τοιχογραφίες από τον 16ο-17ο αιώνα που κοσμούν το εσωτερικό του καθώς και το ξυλόγλυπτο,επιχρυσωμένο τέμπλο του σε τεχνοτροπία οθωμανικού μπαρόκ.Μεγάλη εντύπωση έκαναν σε όλους μας οι συλλογές,τα σπάνια εκκλησιαστικά κειμήλια,η πλούσια βιβλιοθήκη χειρογράφων καθώς και τα 5000 βιβλία που φιλοξενεί.Στην Ιερά Μονή Λειμώνος έχει ταφεί,μετά από επιθυμία του, ο Μητροπολίτης Κορίνθου Παντελεήμων,στον τάφο του οποίου με συγκίνηση προσκυνήσαμε.
Μετά από την επίσκεψή μας στην Ιερά Μονή ,συνεχίσαμε τη διαδρομή μας για το Σίγρι,όπου βρίσκεται το απολιθωμένο δάσος, που ανήκει στο Παγκόσμιο δίκτυο γεωπάρκων της UNESCO.Στο χώρο του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους,αφού απολαύσαμε ένα σύντομο γεύμα που ετοίμασαν για μας οι γυναίκες του Συνεταιρισμού Μεσότοπου,παρακολουθήσαμε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα παρουσίαση,από τη γεωλόγο του Μουσείου Κα Κωνσταντίνα Μπεντάνα. Κάνοντας μια χρονική αναδρομή, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη σύσταση του εδάφους,στην ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής,στα πετρώματα και στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, στις μεταβολές που προκλήθηκαν στο πέρασμα των χρόνων στη γεωλογική δομή του νησιού καθώς και στη δημιουργία του απολιθωμένου δάσους.Στάθηκε ιδιαίτερα στην ίδρυση και στις εκπαιδευτικές δράσεις του Μουσείου που έχει σκοπό τη μελέτη,έρευνα,ανάδειξη,έκθεση,συντήρηση και φύλαξη του απολιθωμένου δάσους, αφού αυτό έχει ανακηρυχθεί διατηρητέο μνημείο της φύσης με ιδιαίτερα σημαντική περιβαλλοντική,γεωλογική και παλαιοντολογική αξία.
Στη συνέχεια περιηγηθήκαμε στους μόνιμους εκθεσιακούς χώρους του Μουσείου και τέλος συμμετείχαμε σε μία βιωματική εκπαιδευτική δραστηριότητα ευαισθητοποίησης στο σεισμικό κίνδυνο.Στα πλαίσια εκπαιδευτικού προγράμματος υλοποιήθηκε προσομοίωση μεγάλων και καταστροφικών σεισμών από όλο τον κόσμο στη σεισμική τράπεζα του Μουσείου και εφαρμογή μέτρων προστασίας.Στόχος της δράσης είναι η απόκτηση των απαραίτητων γνώσεων και η εξοικείωση των μαθητών με το φαινόμενο του σεισμού,η συνειδητοποίηση της ανάγκης προετοιμασίας και η γνωριμία με τους τρόπους προστασίας και αντιμετώπισης.Φύγαμε από το Μουσείο εντυπωσιασμένοι, με περισσότερες γνώσεις, πλούσιοι σε εικόνες και συναισθήματα.


ΜΕΡΑ 4Η :
Η τελευταία μας μέρα στη Λέσβο περιελάμβανε την επίσκεψή μας στην Αγιάσο και στο Πλωμάρι.Φτάνοντας στην Αγιάσο,τη γραφική κωμόπολη του νησιού,χτισμένη αμφιθεατρικά σε πλαγιά του Ολύμπου,εντυπωσιαστήκαμε από το παραδοσιακό χρώμα της,την αρχιτεκτονική και τα λιθόστρωτα καλντερίμια της.Εκεί επισκεφτήκαμε την εκκλησία της Παναγίας, τρίκλιτη βασιλική, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Ιδρύθηκε το 1170 και αποτέλεσε καθολικό μονής. Έλαβε τη σύγχρονη αρχιτεκτονική μορφή της το 1815.Αποτελεί πόλο έλξης για τους επισκέπτες και σημείο αναφοράς για όλο το νησί. Ο ναός έχει μαρμάρινο τέμπλο των αρχών του 19ου αιώνα και τοιχογραφίες του 1838. Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τα σπάνια κειμήλιά του παρουσιάζει η βυζαντινή εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας με την επιγραφή «Μήτηρ Θεού Αγία Σιών», στην οποία ,σύμφωνα με την επικρατέστερη εκδοχή, η κωμόπολη οφείλει την ονομασία της( «Αγία Σιών»,Αγιάσος). Οικονομικό κέντρο της Λέσβου με σημαντική βιοτεχνική δραστηριότητα κατά τον 19ο αιώνα, η Αγιάσος αποτελεί σήμερα θρησκευτικό κέντρο του νησιού, διατηρώντας παράλληλα ζωντανή τη μακρά παράδοσή της στο θέατρο, τη μουσική, τη λαϊκή ξυλογλυπτική και αγγειοπλαστική.Περιπλανηθήκαμε στα καλντερίμια της,δοκιμάσαμε τη μοναδική βασιλόπιτα της περιοχής,αγοράσαμε βότανα μαζεμένα από τις πλαγιές του Ολύμπου και αναχωρήσαμε για το Πλωμάρι,την πρώτη σε πληθυσμό κωμόπολη της Λέσβου,μετά την πόλη της Μυτιλήνης.
Πρώτη μας στάση στο Μουσείο Ούζου Βαρβαγιάννη με την 150 ετών οικογενειακή παράδοση στην παραγωγή του ούζου.Ξεναγηθήκαμε στο χώρο,είδαμε τα εργαλεία και τα βαρέλια που χρησιμοποιούνταν και κατεβήκαμε στο αποστακτήριο, όπου γνωρίσαμε τη διαδικασία παραγωγής και απόσταξης του ούζου, μάθαμε για το γλυκάνισο,για τις θερμοκρασίες μέχρι και για τον τρόπο που μπαίνουν οι ετικέτες.Μετά από το μαγικό αυτό ταξίδι στα αρώματα του γλυκάνισου, επισκεφτήκαμε το Μουσείο Σαπωνοποιίας Πλωμαρίου.Το Πλωμάρι ήταν μια από τις σημαντικότερες περιοχές παραγωγής της Λέσβου και αποτέλεσε το πρώτο βιομηχανικό κέντρο του Αιγαίου.Σημείωσε μεγάλη παραγωγή ελαιοσάπωνων διαθέτοντας τα προϊόντα τους στην Κωνσταντινούπολη, τη Μικρά Ασία και περιοχές στη Μαύρη Θάλασσα.Στους χώρους του Μουσείου εκτίθενται εργαλεία παρασκευής του σαπουνιού, ετικέτες από διάφορες μάρκες, περιτυλίγματα, καζάνια, καθώς και αντικείμενα των ιδιοκτητών του παλιού εργοστασίου.Εκεί μάθαμε την ιστορία παρασκευής του σαπουνιού,μιλήσαμε για τα κέρδη που αυτή η δραστηριότητα απέφερε στην περιοχή αλλά και για την ανταγωνιστικότητα και τη σύγχρονη πραγματικότητα,όπου η συγκεκριμένη δραστηριότητα βρίσκεται σε παρακμή.
Το απόγευμα μας βρήκε να κάνουμε τις τελευταίες αγορές αναμνηστικών δώρων στη Μυτιλήνη.Το τετραήμερο οδοιπορικό μας είχε φτάσει στο τέλος του.
Μαθητές και συνοδοί εκπαιδευτικοί εκφράζουμε τις ειλικρινείς ευχαριστίες μας σε όλους τους ανθρώπους που συναντήσαμε και που με τη φιλόξενη διάθεση και την ευγένεια της ψυχής τους διευκόλυναν τη διαμονή μας στο νησί τους και συνέβαλαν ώστε να βιώσουμε μια ξεχωριστή εμπειρία, τόσο εκπαιδευτικά όσο και ψυχαγωγικά.

Ξεχωριστά θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον κ.Ανδρεαδέλλη Μιχάλη,εκπαιδευτικό πε04 στο 2ο Λύκειο Χαλανδρίου ,με καταγωγή από τη Λέσβο,ο οποίος μας παρείχε την αμέριστη στηριξή του σε ό,τι χρειαστήκαμε.


Περιβαλλοντικό πρόγραμμα 1: Υπεύθυνος εκπαιδευτικός:Νανόπουλος Γεώργιος (ΠΕ04)
Διευθυντής του 1ου Γυμνασίου Κορίνθου
Παιδαγωγική ομάδα: Βλάχου Μαρία(ΠΕ01), Κοντοχριστοπούλου Μαρία(ΠΕ05)
Περιβαλλοντικό πρόγραμμα 2: Υπεύθυνη εκπαιδευτικός :Κοντοχριστοπούλου Μαρία(ΠΕ05)
Παιδαγωγική ομάδα: Δημογέροντα Παναγιώτα (ΠΕ06), Χαρέλλη Φιλίτσα(ΠΕ02.50)